Bij een samentrekking wordt er een deel van een woord of zin weggelaten, omdat het al ergens anders in de zin staat.

Er bestaan twee soorten samentrekkingen: een voorwaartse samentrekking en een achterwaartse samentrekking.

 

Bij een voorwaartse samentrekking wordt het gezamenlijke deel alleen in het eerste deel van de samentrekking genoemd  bijvoorbeeld      dorpsstraten- en ( - )pleinen.

Bij een achterwaartse samentrekking wordt het gezamenlijke deel alleen in het achterste deel van de samentrekking genoemd  bijvoorbeeld      ( - ) land- en akkerbouw.

 

Er zijn ook drie verschillende niveaus waarop een samentrekking kan voorkomen:

1. Het woordniveau: Er wordt een streepje neergezet op de plaats waar een woorddeel is

     weggelaten  bijvoorbeeld        fruit- en groenteboer.

2. Het woordgroepniveau: Er wordt een heel woord weggelaten en er wordt geen streepje

     voor in de plaats gezet  bijvoorbeeld      lange en korte straten.

3. Het zinsniveau: Zinsdelen die meer dan één keer voorkomen worden weggelaten bijvoorbeeld

     Ik fiets snel, maar hij ( - ) nog sneller.

 

Bij een zin waarin het onderwerp na de persoonsvorm wordt genoemd is er sprake van inversie  bijvoorbeeld        Gisteravond ging ik naar de bioscoop.

 

inzichtsvraag:

Wat voor soort samentrekking en op welk niveau is het woord: in- en uitvoer?